Skip to content

Passiefhuis met zwemvijver

8 augustus 2011

Jaarlijks stellen Anja Michielsen en Alex Schotman hun passiefhuis open voor bezoekers. Anja: ‘We willen een inspiratiebron verschaffen aan mensen die een leuk vormgegeven huis willen, dat gebouwd is volgens het passiefhuis-principe. In Nederland is dit nog niet zo vanzelfsprekend als in bijvoorbeeld Duitsland of Oostenrijk. Is in Nederland de norm voor de R-waarde minder dan 4 een maat voor de isolatiewaarde van wanden, vloer en dak, een passiefhuis vereist een R-waarde van 8. Met relatief weinig extra kosten is dit te bereiken. Dat willen wij laten zien.’

In een paar jaar tijd zijn de materialen en technieken die toegepast worden in passiefhuizen, al weer verbeterd. Een mooie kans om daar gebruik van te maken voor wie al eens een passiefhuis heeft gebouwd en heeft besloten om opnieuw een huis te laten bouwen. Anja Michielsen en Alex Schotman zijn zulke enthousiastelingen. In 2003 bouwden zij hun nul-energiehuis in Duiven. Voorheen hadden zij ook al veel zorg besteed aan de isolatie van hun houtskeletbouwhuis. Maar in het huis in Duiven werd bijvoorbeeld drielaags glas toegepast. En nu? Nu staat hun huis te koop. Anja: ‘Ja, we kunnen het niet laten… We gaan weer bouwen, op de Veluwe nu, met uitzicht over de weilanden, grenzend aan een eco-zone. De ruwbouw staat er al.’

 
Gigantische serre
Het huis van Anja en Alex staat op een mooie vierkante kavel. Er was wel vrijheid in bouwen, maar het uiterlijk moest wel een traditioneel romantische uitstraling hebben. Niet helemaal de voorkeur van Anja en Alex. Anja: ‘Eigenlijk wilden we wel iets strakkere vormgeving.’ Maar uiteindelijk is het Duivense huis beslist geen doorsnee villa geworden. Aan de straatzijde heeft het betrekkelijk weinig ramen. Dat is dan ook de noordkant. Volgens het principe van een passiefhuis zitten de grote raampartijen aan de zuidkant. Alex: ‘Zonwering is van groot belang in een passiefhuis, want als de zon in de zomer rechtstreeks naar binnen schijnt, kan het huis te warm worden. Vooral in de oost- en westgevel is zonwering belangrijk om oververhitting in de zomer te voorkomen. Misschien een vreemd idee, maar in ons huis werkt de serre als zonwering. Verder voorkomen de grote dakoverstek en een pergola dat de zon in de zomer rechtstreeks naar binnen schijnt. ’s Zomers is het lekker koel, in de winter, als de zon laag staat, warmt het huis juist lekker op.’ Aan de tuinkant die op het zuiden ligt, hebben Anja en Alex dus een gigantische serre laten maken. Die serre loopt tot aan de dakgoot van de eerste verdieping en eist een groot deel van de breedte van het huis op. De serre heeft op de verdieping een overloop van open geblokt rasterwerk. Vanaf de slaapkamer kun je de vide oplopen. Aan de andere kant van de vide kun je het dak van de garage bereiken. Hier heeft Anja een groentetuin en een proeftuin voor sedum. In het volgende huis zullen Anja en Alex misschien een met sedum begroeid dak kiezen en hier willen zij alvast uitdokteren welke soort het meest geschikt is. Natuurlijk is goede vochtisolatie dan belangrijk. Hier is EPDM gebruikt.

 
Trap centraal
Het eerste ontwerp van hun huis in Arnhem is door Anja en Alex zelf gemaakt. Later is het door architect Erik Franke, die het huis in Duiven heeft ontworpen, aangevuld. Anja: ‘Wat betreft de indeling hadden we een aantal eisen. Bijvoorbeeld veel oppervlak voor de zithoek, de eethoek en de keuken. En die ruimtes wilden we met elkaar in verbinding laten staan. De slaapkamers en de badkamer zijn met een matglazen deur afgesloten van de overige ruimte. Dat geeft veel licht en ruimte op de hele verdieping.’ Het huis zelf is met een isolerende schil omkleed, maar de serre is hier buiten gehouden. Het vormt nu een soort buffer of sluis tussen de tuin en de woonruimte.Een belangrijke en bepalende beslissing voor de indeling van het huis was het plaatsen van de trap centraal op de benedenverdieping. Doordat de trap niet in een hal is ‘weggewerkt’, neemt het een prominente plaats in de woonvertrekken in en op de verdieping. Doordat daar de trap ook een centrale plaats heeft, zijn de overige vertrekken, de slaapkamers en het studeervertrek, er rondom gesitueerd. Ze grenzen aan een vide met een stoer en strak stalen hek er omheen. Het geeft een mooi industrieel tintje aan het verder ‘warm’ ingerichte interieur. Die warme uitstraling is voor een groot deel te danken aan de planken vloeren.

 
Tegelkachel: lekker en functioneel
Een echte blikvanger van de benedenverdieping is de indrukwekkende tegelkachel. Die is naast de trap, dus ook heel centraal in de structuur van de benedenverdieping, geplaatst. Anja: ‘Alleen al de stralingswarmte ervaar ik als lekker, maar het is ook een erg functionele kachel. Hij is aangesloten op een warmte terugwin systeem. Het benutten van de ontstane warmte in huis door er de verse, binnenkomende lucht mee voor te verwarmen, is heel belangrijk in een passiefhuis. De balansventilatie om dit te reguleren, speelt daarin een hoofdrol. Hier is een pvc buis aangelegd vanuit de achtertuin naar het huis die verse lucht aanvoert die al voorverwarmd wordt tot een graad of 10 a 12. De zonnecollectoren nemen ook een deel van de verwarming op zich. Ze vangen de warmte van het licht en de zon op die vervolgens wordt opgeslagen in de zonneboiler. In de zomer is dit samen met de warmtepomp voldoende voor warm water en warmte. In de winter moet er soms iets worden bijverwarmd. Dan is het wel wat nadelig dat de warmtepomp vrij traag is. Daarom is deze van een warmtespiraal voorzien. Dat deze spiraal elektrisch is, kun je als een nadeel zien, maar het levert wel snel warmte.’Nog een manier om geen warmte verloren te laten gaan, is het warmte terugwin systeem in de douche. De douchevloer is uitneembaar. Til je het op, dan zie je eronder spiralen lopen. Hier loopt het koude water doorheen dat door het gebruikte warme water wordt voorverwarmd.

 
Lucht als isolator
In elk passiefhuis wordt gezocht naar een optimale vorm van isolatie. De plaats waar het isolatiemateriaal is aangebracht, is tussen het beton en de dekvloer. Anja: ‘Een belangrijke factor die bepaalt of de isolatie functioneel is, is de gelijkmatigheid ervan. Elke zwakke schakel maakt het moeilijker om de warmte vast te houden. Vandaar dat je niet alleen naar goede isolatie van bijvoorbeeld de wanden en de vloer moet kijken, maar ook naar de isolerende kwaliteiten van de kozijnen, de ramen en de deuren. De kozijnen zijn uit verschillende lagen opgebouwd. Eerst een laag larikshout, dan purenit, pu, purenit en vervolgens weer de buitenlaag van lariks.’ Binnen een paar jaar zijn de toepassingstechnieken van de materialen al weer verbeterd. Anja: ‘Lucht is ook een goede isolator. Er zijn kozijnen die door interne luchtspleten dezelfde isolerende werking hebben. Zulke kozijnen zijn te koop, maar de aannemer van ons volgende huis heeft het systeem bestudeerd en kan het principe in zelfgemaakte kozijnen toepassen. Dat is even goed, maar wel goedkoper…’

 
Regenwater welkom
In veel passiefhuizen ligt een deel van het systeem dat duurzaam wonen mogelijk maakt, in de tuin. Anja: ‘Bij een passiefhuis wordt weinig energie gevraagd, maar het streven is dat je quitte speelt: je energievraag is even groot als het rendement van de systemen die er in zijn gebruikt. Maar het gaat om meer dan alleen energie voor warmte. Hier ligt in de tuin onzichtbaar de pomp al klaar voor het filteren van het regenwater dat in een reservoir wordt opgevangen. Dit kan voor het toilet en voor de wasmachine worden gebruikt.’ Wel heel zichtbaar, en niet bedoeld voor het opvangen van energie maar juist het verbruiken ervan, is de opvallende zwemvijver. De vijver is ruim twee meter diep! Het formaat is groot genoeg om ’s zomers lekker baantjes te trekken. Om de zwemvijver zijn houten vlonders gemaakt en er zijn gezellige terrasjes. Dat is alleen mogelijk als je een flinke kavel hebt, zoals hier een stuk grond van 500 vierkante meter. En als die kavel optimaal benut wordt door een gunstige ligging van de bebouwing.
Overigens is de inhoud van het huis van Alex en Anja 780 kubieke meter. Alex: ‘Maar feitelijk zegt dat niet zo veel omdat de serre als onverwarmde ruimte niet meegeteld mag worden.’


Advertenties
One Comment leave one →
  1. C.T. van Dalen permalink
    1 november 2011 10:15

    De bouw van een passiefhuis is vrij eenvoudig te realiseren, er zijn inmiddels systeembouwers die passiefhuizen in hun standaardpakket hebben. Met de huidige energieprestatienorm (0,6) en de geplande aanscherping in 2015 (0,4) zijn nieuwbouwwoningen sowieso al zeer energiezuinig, de milieuwinst van passiefhuizen is dan nog maar zeer beperkt.

    Veel interessanter is het om bestaande woningen, die doorgaans matig tot slecht geïsoleerd zijn, om te bouwen tot lage energiewoning of zelfs passiefhuis. Daarmee wordt de bestaande woningvoorraad verbeterd en wordt voorkomen dat onnodig natuur wordt opgeofferd aan nieuwbouw. En de milieuwinst is vele malen groter.

    Vergeet niet dan de passiefhuisnorm geldt per vierkante meter vloeroppervlakte: een passiefhuis van 100m² is voldoende voor 2 personen maar laat duidelijk zijn dat een woning van 250m² voor 2 personen 2,5x zoveel energie verbruikt…

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: